صدایت را جدی بگیر! این ۷ ترفند صدا سازی، خوانندگی و گویندگی تو را متحول می کند
سارا ۳۲ سالشه، معلم ابتدایی. هر روز ساعت ۸ صبح میرود سر کلاس و تا ۲ ظهر مدام صحبت میکند. تا ظهر که میشود، دیگر صدایی برایش نمانده. آخر هفتهها که به مهمانی میرود، دوستانش میگویند: “باز صدات گرفته؟”
رضا ۲۸ سالشه، خواننده پاپ. سه سال است که آواز کار میکند، اما هر بار میخواهد اوج بخواند، صدایش میشکند. فکر میکند مشکل از حنجرهاش است. چند بار پیش دکتر رفته، همه گفتهاند تارهای صوتیات سالم است. پس مشکل کجاست؟
مریم ۳۵ سالشه، وکیل دادگستری. روزی نیست که در دادگاه مجبور نباشد ساعتها بلندبلند صحبت کند. همکارانش صدای رسایی دارند، اما صدای مریم توی سالن گم میشود. بارها شده که قاضی گفته: “لطفاً بلندتر بگویید، نمیشنویم.”
این سه نفر، شاید خودِ شما باشید. یا دوستتان. یا یکی از آشنایانتان.
نکته جالب اینجاست: مشکل هر سه نفر یکی است. هیچکدام بلد نیستند درست از صدایشان استفاده کنند.
قصهای که هیچکس برایت تعریف نکرده
بیا صادق باشیم. تا حالا چند بار توی خونه تنها بودی و باصدای بلند خوندی و با خودت گفتی: “وای چه صدای خوبی دارم!”؟ اما جلوی بقیه که میخوای بخونی، صدا میلرزه، میگیره، یا اصلاً درنمیاد؟
این تقصیر تو نیست.
ما تو مدرسه هیچوقت یاد نگرفتیم چطور نفس بکشیم، چطور از حنجرهمون مراقبت کنیم، چطور صدامون رو به دیگران برسونیم بدون اینکه خسته بشیم. انتظار داریم با یه صدای خدادادی، بتونیم مثل حرفهایها بخونیم یا صحبت کنیم. اما واقعیت اینه که صدا، مثل هر مهارت دیگهای، تمرین میخواد.
بذار یه رازی رو با تو درمیون بذارم: حنجرهات، یک عضله است. دقیقاً مثل عضلات پا یا بازو. اگه درست تمرینش بدی، قوی میشه. اگه غلط استفادهاش کنی، آسیب میبینه. اگه اصلاً تمرینش ندی، ضعیف میمونه.
۷ ترفندی که صدایت را متحول میکند
این ۷ تا ترفند رو هیچکجا پیداش نمیکنی. حاصل سالها تجربه و کار با هنرجویانی مثل خودته. امتحانش کن، نتیجهاش رو تا یک هفته دیگر میبینی.
ترفند شماره ۱: “نفس شکمی” رو جدی بگیر
بیشتر مردم فکر میکنن نفس کشیدن یعنی بالا دادن قفسه سینه. اشتباه محض.
امتحان کن: الان که داری این متن رو میخونی، دستت رو بذار روی شکمت. نفس عمیق بکش. دستت بالا اومد؟ اگر جوابت آرهست، تبریک میگم! تو بلدی نفس بکشی. اگر نه، باید اینو یاد بگیری.
چجوری تمرین کنیم؟
به پشت بخواب. یه کتاب بذار روی شکمت. نفس بکش، کتاب باید بالا بره. بازدم کن، کتاب پایین بیاد. این کار رو هر شب قبل از خواب ۵ دقیقه انجام بده. بعد از یک هفته، دیگه unconsciously (خودبهخود) با شکم نفس میکشی.
ترفند شماره ۲: “همین امروز” یه لیوان آب بخور
آب، روانکننده تارهای صوتیه. نه چای، نه قهوه، نه نوشابه. فقط آب.
خیلی از گرفتگیهای صدا ربطی به بیماری نداره؛ به کمآبی بدن ربط داره. تارهای صوتیات خشک شدن و به هم ساییده میشن. نتیجه؟ صبح که بیدار میشی، صدای پیرمرد ۸۰ سالهست.
پیشنهاد: یه بطری آب بذار کنار دستت و هر ساعت یه لیوان بخور.
ترفند شماره ۳: “مممم” بگو، اما نه هر جوری!
حتماً برات پیش اومده که صبح از خواب بیدار میشی و تا یه ربع اول، صدات درنمیاد. این یعنی تارهای صوتیات خوابن! مثل اینکه از یه ورزشکار بخوای بدون گرم کردن، وزنه ۱۰۰ کیلویی بلند کنه.
تمرین مُرمُره (همینگ) چیه؟
دهانت رو ببند، لبها روی هم، و بگو “مممممم”. باید لرزش رو توی لبها و بینیات حس کنی. این لرزش یعنی صدا داری رزونانس (طنین) پیدا میکنه. ۳ دقیقه همین کار رو بکن، بعد ببین چقدر راحت میتونی حرف بزنی.
ترفند شماره ۴: “حرف نزن!” بله، درست خوندی
بهترین راه برای بهبود صدا، گاهی سکوت است. اگه حس میکنی صدات خستهست، گرفته، یا درد میکنه، ۲۴ ساعت بهش استراحت بده. نه حرف زدن، نه پچپچ کردن (پچپچ بدتر از حرف زدن معمولیه!)، نه داد زدن.
صدات مثل باتری موبایله. وقتی تموم میشه، باید بذاری شارژ بشه.
ترفند شماره ۵: “آ، ای، او” رو بکش
یک نت ساده انتخاب کن. مثلاً نت “دو” روی پیانو یا با صدای خودت. نفس عمیق بکش و بگو “آآآآآآآ”. سعی کن صدا تا آخر ثابت بمونه و نلرزه. بعد “ای” رو بکش، بعد “او” رو.
این تمرین بهت یاد میده چطور جریان هوا رو کنترل کنی. اگر صدا آخرش میلرزه، یعنی هوا تموم شده. یعنی هنوز تنفسات ضعیفه.
ترفند شماره ۶: از “آژیر” نترس!
صدا رو مثل آژیر آمبولانس از پایینترین حد ممکن به بالاترین حد ببر. “آآآآآ…” از صدای بم به زیر. بعد از بالا به پایین برگرد. این کار رو آروم انجام بده، نه با فشار.
این تمرین به تارهای صوتیات انعطاف میده. مثل یوگا برای صداست.
ترفند شماره ۷: صدات رو ضبط کن
آدمها صدای خودشون رو اونطور که دیگران میشنوند، نمیشنوند. به خاطر استخوانهای جمجمه، فکر میکنیم صدای بمتر و قشنگتری داریم. وقتی صدات رو ضبط میکنی و گوش میدی، شوکه میشی.
کاربردش چیه؟
با ضبط صدا، میفهمی کجای کارت میلنگه. کجا صدات میگیره؟ کجا لرزش داری؟ کجا خوب نیستی. اولین قدم برای درمان، شناخت بیماریه.
چرا این ۷ تا ترفند به تنهایی کافی نیست؟
خودم میدونم الان چی فکر میکنی. میگی: “خب اینارو انجام میدم، دیگه چی میخواد؟”
بذار صادق باشم. این ۷ ترفند مثل مسکن عمل میکنن. درد رو کم میکنن، اما ریشه مشکل رو خشک نمیکنن. برای درمان ریشهای، باید یه کار دیگه کنی.
مشکل کجاست؟
۱. تو نمیدونی دقیقاً کجای صدات ضعف داره. شاید فکر میکنی تنفست خوبه، در حالی که اشتباه میکنی.
۲. تمرینات رو ممکنه اشتباه انجام بدی. یه تمرین غلط، بدتر از بیتمرینیه.
۳. نظم نداری. چند روز انجام میدی، بعد ول میکنی.
۴. کسی نیست بهت بازخورد بده. کسی نیست بگه “این قسمت رو اشتباه رفتی، اینجوری درستش کن.”
دقیقاً به همین دلایل، خیلی از آدمها سالهاست میخونن یا صحبت میکنن، اما هیچ پیشرفتی نمیکنن. دور خودشون میچرخن.
اگه یه راه حل قطعی میخوای، اینجاست
اینجا میخوام از یه دوره بگم که شاید اسمش رو شنیده باشی. دوره صدا سازی پلاس. اما نه به عنوان یه تبلیغ خشک و خالی. بذار برات از تجربه واقعی یه هنرجو بگم.
علی ۴۰ سالشه، مدیر فروش یه شرکت بزرگ. قبل از دوره، بعد از هر جلسه فروش ۲ ساعته، تا فردا صبح قدرت حرف زدن نداشت. کلی آب نبات و قرص و … استفاده میکرد. رفته بود دکتر، گفته بودن رفلاکس معده داری. دارو خورده بود، خوب نشده بود. مشکل رفلاکس نبود. مشکل تکنیک بود.
دوره صدا سازی پلاس رو شروع کرد. هفته اول، استاد ایمان دیبا بهش گفت: “تو از قفسه سینه نفس میکشی، به همین دلیل زود خسته میشی.” علی تا ۳۵ سالگی نفهمیده بود اشتباه نفس میکشه! بعد از ۲ ماه تمرین با برنامه شخصیسازی شده و رفع اشکال روزانه، الان ۴ ساعت پشت سر هم میتونه صحبت کنه بدون اینکه صداش بگیره.
این دوره چیز دیگهایه. یه برنامه کوچینگ شخصیه، نه یه ویدیوی ضبط شده که ببینی و تموم بشه.
توی دوره صدا سازی پلاس دقیقاً چه خبره؟
۱. قرار نیست مثل بقیه باشی
واقعیت اینه که صدای من و تو با هم فرق میکنه. پس چرا باید هر دومون یه تمرین تکراری انجام بدیم؟ توی این دوره، استاد اول صدات رو آنالیز میکنه. بعد میبینه کجا ضعف داری، کجا قوت. بعد برات یه برنامه اختصاصی مینویسه. مال خودت، فقط برای صدای خودت.
۲. هر روز، استاد دنبالت میاد!
فکر کن هر روز یه نفر که ۲۰ ساله توی این زمینه کار میکنه، بیاد بگه: “این تمرین امروزت رو بفرست ببینم چطور بودی.” تو تمرینت رو میفرستی. چند ساعت بعد برات میگه: “این قسمت رو اشتباه کردی، اینجوری درستش کن.” یعنی هیچ اشتباهی تکرار نمیشه. یعنی هر روز داری بهتر میشی.
۳. هفتهای یه بار، چکاب اساسی
هر هفته یه جلسه آنلاین مفصل. استاد میبینه این هفته چقدر پیشرفت کردی. برنامه هفته بعد رو با هم تنظیم میکنید. انگار داری با یه مربی شخصی کار میکنی.
۴. یه بار پول میدی، تا همیشه داریش
یادته گفتم صدا مثل عضلهست؟ خوب، یه عضله رو یه بار که تمرین بدی، تموم نمیشه. تا آخر عمر باید مراقبش باشی. توی این دوره، فقط یه بار هزینه میکنی. بعدش تا هر وقت که بخوای، میتونی سوال بپرسی، رفع اشکال کنی، راهنمایی بگیری. یعنی تا آخر عمرت یه استاد داری که پشتته.
۵. سرفصلهایی که هیچجا نیست
از پایهترین مباحث (نحوه نفس کشیدن) بگیر تا پیشرفتهترینها (پرتاب صدا تا انتهای یه سالن ۵۰۰ نفره). همهچیز هست. برای خواننده، برای گوینده، برای وکیل، برای معلم، برای کسی که از صداش راضی نیست.
قبل از اینکه تصمیم بگیری…
میدونم. انتخاب دوره سختست. کلی دوره هست. کلی آدم هست که ادعا میکنن میتونن بهت کمک کنن. چرا باید این یکی رو انتخاب کنی؟
بهترین راه اینه که خودت بیای ببینی. نه با چشم، با گوشت.
ما یه کار جالب کردیم. یه بخش داریم به اسم پشتیبانی و مشاوره قبل از خرید. اونجا میتونی هر سوالی داری، مستقیم از استاد ایمان دیبا بپرسی. باهاش حرف بزنی. ببینی چقدر بهت نزدیکه. ببینی جواب سوالاتو چطور میده. بعدش تصمیم بگیر.
چطوری استفاده کنیم؟ خیلی راحته:
اول: برو تو سایت، یه حساب کاربری رایگان بساز. فقط چند دقیقه طول میکشه.
دوم: برو تو بخش پشتیبانی. یه پیام بزن. توی گزینهها، “مشاوره قبل از خرید” رو انتخاب کن.
سوم: هر چی دوست داری بپرس. از استاد بپرس:
-
من این مشکلو دارم، این دوره به من کمک میکنه؟
-
برنامه تمرینی چطور بهم داده میشه؟
-
چکاب هفتگی چه جوریه؟
-
من تا حالا هیچی نخوندم، میتونم شرکت کنم؟
-
هر سوال دیگهای که تو ذهنت هست.
کی جواب میگیرم؟
شنبه تا پنجشنبه، ساعت ۱۲ ظهر تا ۱۹. استاد خودش شخصاً جواب میده. نه منشی، نه دستیار. خود استاد.
حرف آخر: صدات رو دست کم نگیر
همونطور که گفتم، صدا فقط یه وسیله برای حرف زدن نیست. صدا، هویت توئه. وقتی با یه نفر تلفنی حرف میزنی، تا صداش رو میشنوی، یه تصویری ازش تو ذهنت میسازی. قشنگه؟ جذابه؟ گرفتهست؟ خستهست؟
این تصویری که دیگران از صدای تو تو ذهنشون میسازن، دست خودته. میتونی بذاری یه تصویر ضعیف و خسته باشه، میتونی بذاری یه تصویر قدرتمند و جذاب باشه.
دوره صدا سازی پلاس، همون چیزیه که بهت کمک میکنه تصویر دوم رو بسازی.
حالا دیگه تو بمون و صدات.
دیدگاهتان را بنویسید